آلومینیوم، فلزی است که به دلیل ویژگیهایی مانند وزن کم، مقاومت بالا در برابر خوردگی و قابلیت بازیافت، جایگاه ویژهای در صنایع مختلف در سراسر جهان دارد.
تولید پروفیل آلومینیوم که از استخراج بوکسیت شروع شده و در پردازش پایان مییابد، یکی از صنایع پایه محسوب میگردد که مواد خام بسیاری از صنایع از ساخت قطعات هواپیما و خودرو گرفته تا تولید لوازم خانگی و بستهبندی مواد غذایی را فراهم میسازد.
در این مقاله، مراحل تولید آلومینیوم و فناوریهای نوین مرتبط با آن را با تمرکز بر تولید آلومینیوم در ایران بررسی خواهیم کرد.
اگر بخواهیم از فلزی نام ببریم که تقریباً در همه جای زندگی ما حضور دارد، بیشک آلومینیوم یکی از اصلیترین گزینههاست. این فلز سبک و در عین حال مقاوم، امروز بعد از فولاد دومین فلز پرمصرف جهان به شمار میآید. آلومینیوم در طول سالها توانسته جایگزین خیلی از مواد سنتی مثل فولاد سنگین یا حتی پلاستیکهای غیرقابل بازیافت شود و به همین دلیل در بیش از ۲۰۰ صنعت مختلف به کار میرود.
از بستهبندی نوشیدنی و مواد غذایی گرفته تا تولید قطعات حساس در هواپیما و فضاپیما، آلومینیوم حضور پررنگی دارد. دلیل این موضوع هم روشن است؛ هم وزن پایینی دارد، هم در برابر رطوبت و زنگزدگی مقاوم است و هم تقریباً به طور کامل قابل بازیافت است. جالب است بدانید سالانه بیش از ۶۵ میلیون تن آلومینیوم در دنیا مصرف میشود و این رقم هر سال رشد بیشتری پیدا میکند. کشورهایی که به دنبال توسعه پایدار و کاهش آلایندههای زیستمحیطی هستند، امروزه بیشتر از همیشه روی آلومینیوم حساب باز کردهاند.
صنعت آلومینیوم در ایران یک صنعت مادر و استراتژیک است؛ یعنی صنعتی که بدون آن خیلی از صنایع دیگر نمیتوانند حرکت کنند. از خودروسازی گرفته تا ساختمانسازی، از شبکههای انتقال برق تا صنایع بستهبندی، همه و همه به آلومینیوم وابستهاند. خوشبختانه ایران علاوه بر برخورداری از منابع انرژی ارزان، دسترسی به معادن بوکسیت (مثل معدن جاجرم) را هم دارد. این یعنی کشور ما ظرفیت بالایی برای تولید آلومینیوم خام و فرآوردههای آن دارد.
در سالهای اخیر کارخانههای تولید شمش، بیلت و پروفیل آلومینیوم در ایران رشد قابل توجهی داشتهاند. همین موضوع باعث شده تا علاوه بر تأمین نیاز داخل، امکان صادرات به کشورهای منطقه هم فراهم شود. صادرات آلومینیوم نهتنها ارزآوری خوبی دارد، بلکه موقعیت ایران را بهعنوان یکی از بازیگران مهم بازار منطقه تثبیت میکند. به زبان سادهتر، هرچه این صنعت توسعه پیدا کند، هم چرخ اقتصاد کشور روانتر میچرخد و هم صنایع پاییندستی مثل لوازم خانگی، خودروسازی و صنایع ساختمانی تقویت میشوند.
اولین مرحله در تولید پروفیل آلومینیوم، تولید آلومینیوم خام است که در آن این فلز از سنگ معدنی بوکسیت استخراج میشود. در ادامه، مراحل تولید آلومینیوم خام را نام میبریم و توضیح میدهیم.
در این روش که در قسمت قبلی مقاله درباره آن توضیح دادیم، آلومینیوم از سنگ بوکسیت و در مراحل خاصی تولید میشود.
بخش مهمی از تولید آلومینیوم ایران از بازیافت ضایعات انجام میشود. بازیافت آلومینیوم به دلیل کاهش مصرف انرژی و آلودگی، مورد توجه ویژه قرار دارد و در طول آن، پسماندهای آلومینیومی بهشکل پودر تبدیل میشوند و میتوان از آنها برای ساخت محصولات جدید استفاده کرد. در فرآیند بازیافت، دیگر مراحل ابتدایی مانند استخراج بوکسیت و ذوب آن وجود ندارد و بههمین دلیل هزینه آلومینیوم تولیدی کاهش مییاید.
| روش تولید | ویژگیها | مزایا / معایب |
|---|---|---|
| تولید از پایه (بوکسیت) | استخراج بوکسیت → تولید آلومینا → الکترولیز → آلومینیوم خالص | مزایا: آلومینیوم با خلوص بالا، مناسب صنایع حساس (هوافضا، خودروسازی) معایب: مصرف انرژی بسیار زیاد (۱۳ مگاواتساعت/تن)، هزینه تولید بالا |
| بازیافت (آلومینیوم ثانویه) | جمعآوری ضایعات → جداسازی ناخالصیها → ذوب و تصفیه → تولید شمش یا بیلت | مزایا: ۹۵٪ صرفهجویی در انرژی، کاهش انتشار CO₂، هزینه کمتر معایب: نیاز به جداسازی دقیق ضایعات، احتمال وجود ناخالصی در آلیاژها |
الکترولیز آلومینیوم فرایندی الکتروشیمیایی است که در آن آلومینا (اکسید آلومینیوم) با استفاده از جریان الکتریکی به آلومینیوم خالص و اکسیژن تجزیه میشود. هدف اصلی الکترولیز آلومینیوم، تولید فلز آلومینیوم خالص برای استفاده در صنایع مختلفی مانند خودروسازی، هوافضا و ساختمانسازی است؛ زیرا این فلز سبک، مقاوم در برابر خوردگی و قابل بازیافت است.
فرایندهای مختلف الکترولیز آلومینیوم شامل مورد زیر است:
در این روش، آلومینیوم خالص از طریق الکترولیز کلرید آلومینیوم (AlCl₃) به دست میآید. این فرآیند که توسط شیمیدان آلمانی فردریش وهلر در سال ۱۸۲۷ میلادی کشف شد، شامل تجزیه کلرید آلومینیوم در حضور پتاسیم بود. بعداً، فردی به نام دویل پتاسیم را با سدیم جایگزین کرد که امکان تولید در مقیاس محدود را فراهم میساخت. این فرآیند بسیار پرهزینه بود، که باعث شد آلومینیوم به فلزی گرانبها و باارزش مانند طلا و نقره تبدیل شود.
در این روش، اکسید آلومینیوم (Al₂O₃) توسط کربن در دمایی بالاتر از نقطه ذوب خود احیا میشود. این واکنش در یک کوره قوس الکتریکی انجام میشود و به دلیل احیای Al₂O₃، مقدار کمی کربن در آلومینیوم تولیدشده باقی میماند. این روش بهویژه برای تولید سریع آلومینیوم کاربرد دارد، اما محصول حاصل، اغلب حاوی ناخالصیهای کربنی است و به دلیل مصرف انرژی زیاد، کمتر رایج است.
در سال ۱۸۸۶، چارلز هال و پال هرولت بهطور مستقل روشی برای الکترولیز آلومینا در کریولیت مذاب (Na₃AlF₆) ارائه کردند. در این روش، آلومینا در کریولیت حل شده و در اثر الکترولیز به آلومینیوم مذاب تجزیه میشود. این روش همچنان اصلیترین و اقتصادیترین روش تولید آلومینیوم در جهان است؛ اگرچه مصرف انرژی بالایی دارد و هزینه نهایی تولید آلومینیوم را افزایش میدهد.
| روش الکترولیز | ویژگیها | مزایا / معایب |
|---|---|---|
| الکترولیز کلرید آلومینیوم | کشف در قرن ۱۹، شامل تجزیه AlCl₃ در حضور سدیم یا پتاسیم | مزایا: امکان تولید در مقیاس آزمایشگاهی معایب: هزینه بالا، کاربرد صنعتی محدود |
| روش الکتروترمیک | احیای Al₂O₃ توسط کربن در کوره قوس الکتریکی | مزایا: سرعت بالا در تولید معایب: مصرف انرژی زیاد، وجود ناخالصی کربنی |
| روش هال–هرولت | حل کردن آلومینا در کریولیت مذاب و انجام الکترولیز | مزایا: اقتصادیترین و پرکاربردترین روش صنعتی جهان معایب: مصرف بالای انرژی الکتریکی (۱۳ مگاواتساعت/تن) |
آلومینیوم فقط یک فلز سبک و براق نیست؛ این ماده تبدیل به ستون فقرات خیلی از صنایع مدرن شده. از ساختمانسازی گرفته تا هوافضا و حتی صنایع ظریف مثل جواهرسازی، ردپای آلومینیوم و ترکیب مهمش یعنی «آلومینا» همهجا دیده میشه. در ادامه، مهمترین کاربردهاشو با هم مرور میکنیم:
آلومینیوم در ساختمانسازی یه نقش کلیدی داره. بهخاطر مقاومتش در برابر خوردگی و سبکی، خیلی راحت میشه ازش برای ساخت پروفیلهای در و پنجره، نماهای مدرن و حتی سقفهای سبک استفاده کرد. بر خلاف آهن که سریع زنگ میزنه، آلومینیوم موندگاره و نگهداری کمتری میخواد. همین ویژگی باعث شده توی پروژههای ساختمانی بزرگ، مهندسها سراغش برن.
اینجا جاییه که سبکی آلومینیوم واقعاً میدرخشه. وقتی وزن خودرو یا هواپیما کم بشه، مصرف سوخت پایینتر میاد و بازدهی بالا میره. برای همین خیلی از خودروسازها الان به جای فولاد سراغ آلومینیوم میان. توی هوافضا هم بدنه هواپیما، بالها و خیلی از قطعات با آلومینیوم ساخته میشه، چون هم سبک و مقاومه و هم میتونه فشار و دمای بالا رو تحمل کنه.
یکی از کاربردهای روزمره آلومینیوم همین قوطیهای نوشیدنی و فویلهای آلومینیومیه که هر روز میبینیم. دلیلش هم اینه که این فلز هیچ واکنشی با مواد غذایی نشون نمیده و طعم و کیفیت محصول رو تغییر نمیده. بهعلاوه خیلی نازک و سبک ساخته میشه و راحت قابل حمل و بازیافته. به همین خاطر آلومینیوم توی صنایع غذایی یکی از محبوبترین گزینههاست.
آلومینا که همون اکسید آلومینیومه، کاربردهای خاص و جالبی داره. مثلاً توی صنایع سرامیک بهعنوان یه ماده مقاوم در برابر حرارت و سایش استفاده میشه. در ابزارهای برش صنعتی هم خیلی کاربرد داره چون سخت و مقاومه.
از طرف دیگه، کریستالهای خاص آلومینا مثل یاقوت و یاقوت کبود توی جواهرسازی استفاده میشن. حتی توی صنایع اپتیک و لیزر هم بهخاطر شفافیت و سختی بالا کاربرد دارن.
| کاربرد | توضیح | مثال عملی |
|---|---|---|
| صنعت ساختمان | مقاوم در برابر خوردگی و سبک | پروفیل در و پنجره، نمای آلومینیومی |
| خودروسازی و هوافضا | سبکی همراه با استحکام | بدنه خودرو، قطعات هواپیما |
| بستهبندی و صنایع غذایی | بیاثر بر طعم و کیفیت | قوطی نوشیدنی، فویل آلومینیوم |
| کاربردهای آلومینا | مقاوم به حرارت و شفافیت بالا | ابزار برش، سرامیک صنعتی، یاقوت کبود |
آلومینیوم یکی از فلزهاییست که تقریباً همهجا ردپاش رو میبینیم؛ از نمای ساختمان و قاب پنجره گرفته تا بدنه هواپیما و خودرو. دلیلش هم اینه که این فلز سبک، مقاوم و انعطافپذیره و ترکیبی از چند ویژگی مهم رو یکجا داره. بیاییم با هم سراغ مهمترین مزایاش:
آلومینیوم وقتی در تماس با هوا قرار میگیره، یک لایه خیلی نازک و محکم از اکسید روی سطحش تشکیل میشه. همین لایه باعث میشه که زنگ نزنه و در برابر رطوبت و مواد شیمیایی دوام بیاره. به همین خاطر توی مناطق مرطوب یا حتی محیطهای صنعتی و دریایی هم گزینه فوقالعادهایه. به همین دلیل استفاده ازش توی نماهای ساختمانی، تجهیزات دریایی و بعضی قطعات خودرو خیلی رایجه.
یکی از دلایل محبوبیت آلومینیوم، وزن خیلی کمشه. وزنش تقریباً یکسوم فولاده، ولی وقتی با عناصر دیگه ترکیب میشه (آلیاژسازی)، استحکام خیلی خوبی پیدا میکنه. این یعنی برای جاهایی که وزن مهمه—مثل صنعت خودرو یا هواپیما—انتخاب شماره یکه. مثلاً ماشینهایی که سبکتر باشن، سوخت کمتری مصرف میکنن و آلودگی کمتری هم تولید میکنن. همین ویژگی باعث شده آلومینیوم یه فلز استراتژیک باشه.
آلومینیوم هم برق رو خوب عبور میده هم گرما رو. برای همین توی خیلی از کابلهای برق و خطوط انتقال بهجای مس استفاده میشه چون سبکتر و بهصرفهتره. از طرف دیگه، چون گرما رو هم عالی انتقال میده، توی رادیاتورها، مبدلهای حرارتی و سیستمهای خنککننده خیلی کاربرد داره. همین خاصیت دوگانه باعث شده پای ثابت صنایع انرژی و الکترونیک باشه.
شاید مهمترین ویژگی آلومینیوم این باشه که میشه بارها و بارها بدون اینکه کیفیتش از دست بره، بازیافتش کرد. جالبه بدونی تولید آلومینیوم بازیافتی فقط حدود ۵ درصد انرژی تولید اولیه رو مصرف میکنه. این یعنی هم از نظر اقتصادی خیلی بهصرفهست، هم به محیط زیست کمک بزرگی میکنه چون انتشار گازهای گلخانهای خیلی کمتر میشه. به همین خاطره که آلومینیوم رو فلز سبز و دوستدار طبیعت میدونن.
انتخاب متریال مناسب همیشه یکی از دغدغههای اصلی در پروژههای صنعتی و ساختمانی بوده. خیلی وقتها مهندسها و سازندهها بین گزینههایی مثل فولاد، PVC یا حتی چوب مردد میشن. در این بخش مقایسهای ساده و کاربردی میکنیم تا روشن بشه چرا آلومینیوم در بیشتر موارد انتخاب بهتریه.
فولاد به خاطر استحکام بالا شناخته میشه، اما وزن زیادی داره و بهسرعت هم زنگ میزنه. آلومینیوم سبکتره (حدود یکسوم فولاد) و بهطور طبیعی در برابر خوردگی مقاومه. همین موضوع باعث میشه حملونقل راحتتر، نصب سریعتر و هزینه نگهداری کمتر باشه. در پروژههایی که کاهش وزن و دوام اهمیت داره (مثل نماهای ساختمانی یا قطعات خودرو)، آلومینیوم برنده قطعیست.
PVC یا همان پلاستیک سخت، سبک و ارزان است، اما در برابر نور خورشید و تغییرات دما دوام زیادی نداره و با گذر زمان شکننده میشه. آلومینیوم در مقابل تغییرات آبوهوایی مقاومه، عمر طولانیتری داره و ظاهر لوکستری هم ایجاد میکنه. به همین دلیل برای در و پنجرههای مدرن یا نمای ساختمان، آلومینیوم انتخابی مطمئنتره.
چوب حس طبیعی و زیبایی خاصی داره، ولی در برابر رطوبت، حشرات و آتش آسیبپذیره. آلومینیوم این مشکلات رو نداره و سالها بدون نیاز به نگهداری خاص باقی میمونه. به همین دلیل در پروژههای مدرن معماری، آلومینیوم جایگزین مناسبی برای چوب محسوب میشه، بهخصوص وقتی دوام و ایمنی اهمیت بیشتری از ظاهر داشته باشه.
| متریال | مزایا | معایب |
|---|---|---|
| آلومینیوم | سبک، مقاوم در برابر خوردگی، بازیافت بینهایت، ظاهر مدرن | هزینه اولیه بالاتر از PVC و چوب |
| فولاد | استحکام بسیار بالا، مناسب سازههای سنگین | وزن زیاد، زنگزدگی، هزینه نگهداری بالا |
| PVC | ارزان، سبک، عایق حرارتی | دوام پایین در برابر آفتاب و سرما، ظاهر غیرلوکس |
| چوب | ظاهر طبیعی و زیبا | آسیبپذیر در برابر رطوبت، حشرات و آتش، نیاز به نگهداری |
در تولید آلومینیوم، مراحل و روشهای متفاوتی برای استخراج و تصفیه این فلز به کار میروند که میتوانند به کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری کمک کنند. با وجود استفاده گسترده از روش هال-هرولت به دلیل قابلیت تولید در مقیاس بزرگ، فناوریهای جدیدتری برای کاهش مصرف انرژی و افزایش بهرهوری در دست بررسی هستند. برای نمونه، روشهای بازیافت آلومینیوم بازیافتی از ضایعات صنعتی و مصرفی، که به دلیل مصرف انرژی کمتر و کاهش آلایندهها بسیار مورد توجه قرار گرفته است، میتواند آینده تولید این فلز را متحول کند.
این رویکرد به کشورها اجازه میدهد که علاوهبر کاهش هزینهها، از منابع انرژی بیشتری بهره بگیرند و فرآیندهای تولید را پایدارتر کنند.
در ادامه تولید و مراحل پالایش آلومینا را بررسی میکنیم.
روش بایر بهعنوان اصلیترین فرایند استخراج آلومینا از بوکسیت شناخته میشود. در این روش، ابتدا بوکسیت با محلول هیدروکسید سدیم واکنش داده و آلومینیوم بهصورت آلومینات سدیم حل میشود. سپس ناخالصیها از ترکیب جدا میشوند و محلول بهشکل جامد آلومینا تهنشین میگردد. این فرآیند با شستوشو و خشککردن ادامه مییابد تا آلومینای خالص حاصل شود. روش بایر به دلیل بازدهی بالا و توانایی پردازش انواع مختلف بوکسیت، بهعنوان روشی اقتصادی و کاربردی شناخته میشود.
اکسید آلومینیوم (Al₂O₃) با نام آلومینا شناخته میشود، اما این ماده صرفاً برای تولید آلومینیوم به کار نمیرود. آلومینا بهعنوان یک ماده سرامیکی نیز کاربردهای فراوانی دارد و به دلیل مقاومت بالا در برابر حرارت، ساییدگی و خواص دیالکتریک در صنایع مختلفی از جمله ساخت سرامیکها، ابزارهای برش، و بهعنوان عایق الکتریکی مورد استفاده قرار میگیرد.
آلومینا، بهویژه در فرمهای کریستالی خود مانند یاقوت و یاقوت کبود، میتواند درخشش خاصی داشته باشد. این مواد به دلیل شفافیت و سختی بالا در جواهرسازی نیز به کار میروند. آلومینای خالص و بیرنگ که بهصورت صنعتی تولید میشود، یکی از مواد اولیه در ساخت لیزر و سایر ابزارهای اپتیکی است، که در آنها کیفیت شفافیت و سختی بسیار مورد نیاز است.
در ادامه موارد مهم درباره دوب آلومینیوم را بررسی میکنیم.
آلومینیوم اولیه به فلزی گفته میشود که از مواد خام استخراج شده و مستقیماً از فرآیند الکترولیز به دست میآید. این نوع آلومینیوم در صنایع مختلفی مانند خودروسازی، هوافضا و تولید لوازم خانگی استفاده میشود، چراکه خواص خلوص بالا و استحکام مناسب دارد. آلومینیوم اولیه از فرایند خالصسازی بوکسیت به آلومینا، و سپس از ذوب و کاهش الکترولیتی به دست میآید.
فرآیند هال-هرو که در دهه 1880 توسط چارلز هال و پال هرو بهطور مستقل کشف شد، روشی استاندارد و پرکاربرد برای تولید آلومینیوم است. در این روش، آلومینا در کریولیت مذاب حل شده و سپس جریان برق از میان این محلول عبور میکند تا یونهای آلومینیوم جدا شده و در کف سلول بهصورت آلومینیوم مذاب رسوب کنند. این روش همچنان بهعنوان اصلیترین روش تولید آلومینیوم اولیه مورد استفاده قرار میگیرد.
برق نقشی اساسی در فرآیند تولید آلومینیوم دارد، بهطوری که حدود 30 تا 40 درصد هزینههای تولید را تشکیل میدهد. انرژی الکتریکی در فرآیند هال-هرو، برای ایجاد جریان لازم بهمنظور جداسازی آلومینیوم از اکسید آلومینیوم استفاده میشود. بههمین دلیل، کارخانههای تولید آلومینیوم عمدتاً در مناطقی با دسترسی به منابع برق ارزان و پایدار واقع شدهاند تا هزینههای تولید کاهش یابد و بهرهوری بهبود یابد.
تولید آلومینیوم شامل مراحلی مختلفی از استخراج بوکسیت تا تولید پروفیل آلومینیوم است. ابتدا بوکسیت استخراج و خرد میشود، سپس با سدیم هیدروکسید ترکیب شده و به آلومینات سدیم تبدیل میگردد. پس از فیلتر کردن ناخالصیها، آلومینا رسوب میکند و در کوره به اکسید آلومینیوم تبدیل میشود. سپس، آلومینا در فرایند الکترولیز به آلومینیوم خالص تبدیل میشود.
این آلومینیوم خالص، در فرآیندهای اکستروژن، رولینگ یا ریختهگری به شکل پروفیلها و محصولات مختلف شکل میگیرد.
در ایران، آلومینیوم از بوکسیت و ضایعات تولید میشود، که رویکرد دوم به دلیل مصرف انرژی کمتر محبوب است. روشهای مختلف مانند هال-هرولت نیز برای الکترولیز به کار میروند. روشهای جدید برای کاهش هزینه و بهینهسازی مصرف انرژی در حال توسعه هستند و بازیافت، جایگاه ویژهای در این صنعت یافته است.
برای اینکه سریعتر به جواب سوالهای پرتکرار برسید، چند مورد از رایجترین پرسشها درباره آلومینیوم رو اینجا مرور میکنیم:
آلومینیوم خام از سنگ معدنی بوکسیت بهدست میآید. ابتدا بوکسیت فرآوری میشود و آلومینا (اکسید آلومینیوم) از آن استخراج میگردد. سپس در فرآیند الکترولیز (روش هال–هرولت)، آلومینا به آلومینیوم خالص تبدیل میشود.
آلومینیوم اولیه مستقیماً از بوکسیت و از طریق فرآیند الکترولیز تولید میشود. اما آلومینیوم ثانویه از بازیافت ضایعات آلومینیومی بهدست میآید. کیفیت هر دو مشابه است، اما تولید ثانویه انرژی بسیار کمتری مصرف میکند.
چون بازیافت آلومینیوم فقط حدود ۵٪ انرژی تولید اولیه را مصرف میکند. این یعنی صرفهجویی اقتصادی بزرگ و کاهش قابلتوجه انتشار گازهای گلخانهای. به همین دلیل آلومینیوم یکی از سبزترین و پایدارترین فلزات دنیاست.
روش اکستروژن بهترین انتخاب برای صنایع ساختمانی است، چون میتواند پروفیلهای متنوع و مقاوم تولید کند که برای در و پنجره، نما و سازههای سبک کاربرد دارند.
بوکسیت ماده اولیه اصلی برای تولید آلومینیوم است که شامل درصد بالایی آلومینا میباشد و پس از فرآوری وارد مرحله الکترولیز میشود.
این روش فرآیند اصلی استخراج آلومینیوم از آلومینا است که با استفاده از جریان برق مستقیم، اکسید آلومینیوم به فلز آلومینیوم و اکسیژن تجزیه میشود.
کیفیت بوکسیت، خلوص آلومینا، شرایط فرآیند الکترولیز، و کنترل دقیق عملیات ذوب و ریختهگری از مهمترین عوامل تعیینکننده کیفیت آلومینیوم هستند.
آلومینیوم سبک، مقاوم در برابر خوردگی، رسانای خوب گرما و برق، و ۱۰۰٪ قابل بازیافت است، که آن را برای صنایع مختلف به فلزی پرکاربرد تبدیل کرده است.
صنایع ساختمانی، خودروسازی، هوافضا، بستهبندی، لوازم خانگی و انرژی خورشیدی از مهمترین مصرفکنندگان آلومینیوم تولیدی هستند.
زمان تولید بستگی به حجم سفارش و نوع آلیاژ دارد، اما معمولاً بین چند ساعت تا چند روز قابل انجام است. در جهان آذر تحویل فوری حتی در کمتر از ۲۴ ساعت امکانپذیر است.
